BASİT USULDE VERGİLENDİRMEDE SON DURUM
  

1. Basit Usule Tabi Mükelleflerin Mal Teslimi ve Hizmet İfalarında KDV:
Basit usulde vergiye tabi mükelleflerin ticari mahiyetteki teslim ve hizmetleri her ne kadar katma değer vergisinin konusuna girse de, 4842 sayılı Kanunun, (2) 1 Temmuz 2003 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 23'üncü maddesi ile 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun sosyal ve askeri amaçlı istisnalarla diğer istisnaları düzenleyen 17'nci maddesinin 4 numaralı fıkrasının (a) bendinde yapılan değişiklik sonucunda, Gelir Vergisi Kanununa göre basit usulde vergilendirilen mükellefler tarafından yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisinden istisna edilmiştir.
Buna göre, basit usulde vergilendirilen mükellefler tarafından nihai tüketicilere, gerçek usulde vergiye tabi KDV mükelleflerine ve gerçek usulde KDV mükellefiyeti bulunmayan kişi ve kuruluşlara yapılan teslim ve hizmet ifalarında, teslim ve hizmet bedeli üzerinde ayrıca KDV hesaplanmayacak ve alıcıdan tahsil edilmeyecektir.

2- Basit Usule Tabi Mükelleflerin Mal ve Hizmet Alımlarında KDV:
Basit usule tabi mükellefler, gerçek usulde vergiye tabi KDV mükelleflerinden mal ve hizmet alımlarında ve faaliyetlerine ilişkin giderler dolayısıyla yapacakları harcamalarda teslim veya hizmet bedeli üzerinden ayrıca hesaplanacak olan katma değer vergisini de ödeyecektir.
Katma Değer Vergisi Kanununun 17'nci maddesindeki istisna , kısmi istisna niteliğinde olup, istisna kapsamına giren işlemlerle ilgili alış ve giderler dolayısıyla yüklenilen KDV’nin indirimine veya mükelleflere iadesine imkan tanımamaktadır.
Bu nedenle, basit usule tabi mükelleflerce yüklenilen ve fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV, gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınacaktır.
Ancak, basit usule tabi mükelleflerin yine basit usule tabi mükelleflerden veya vergiden muaf esnaftan yapacakları mal ve hizmet alımlarında (bu teslimlerin katma değer vergisinden istisna olması sebebiyle) KDV ödemeleri söz konusu olmayacaktır.

3-  Beyanname verme mecburiyeti:
Basit usule tabi mükellefler tarafından yapılan mal teslimi ve hizmet ifalarının KDV’den istisna olması ve bu mükelleflerce yüklenilen KDV’nin ise gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınması sebebiyle, KDV uygulaması bakımından indirim mekanizmasının işlerliği ortadan kalkmıştır. Bu nedenle, basit usulde vergiye tabi mükelleflerce üçer aylık dönemler halinde verilen 1 no.lu KDV beyannamesinin istisna uygulamasının yürürlüğe girdiği 1 Temmuz 2003 tarihinden itibaren verilmesi gereği de kalmamıştır.

4- SON DÖNEM ÜÇ AYLIK KDV BEYANNAMESİNDE SONRAKİ DÖNEME DEVREDEN KDV BULUNMASI
Basit usule tabi mükelleflerce verilecek son üç aylık KDV beyannamesinde, sonraki döneme devreden KDV bulunması durumunda ne yönde işlem yapılacağı tereddüt arz etmektedir.
Son üç aylık vergilendirme döneminde, indirilecek katma değer vergisinin mükellefin vergiye tabi işlemleri dolayısıyla hesaplanan katma değer vergisi toplamından fazla olduğu bu durumda aradaki farkın indirim mekanizmasıyla giderilmesi veya mükellefe iadesi söz konusu değildir. Bu durumdaki uygulamaya ise kanaatimizce, son dönem KDV beyannamesinde yer alan ve indirim mekanizması ile giderilemeyen “Sonraki Döneme Devreden KDV”nin gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınması şeklinde yön verilmelidir.

5-01/07/2003 Tarihinden Sonra Fatura veya Parekende Fişlerinde “KDV DAHİLDİR” Şerhine yer verenler veya ayrıca KDV hesaplayanların durumu:
Gelir Vergisi Kanununa göre basit usulde vergilendirilen mükelleflerin 01.07.2003 tarihinden sonra yaptıkları teslim ve hizmetlerde işlem bedeli üzerinden katma değer vergisi hesaplanmayacak, bu işlemlerle ilgili olarak düzenlenecek belgelerde katma değer vergisi gösterilmeyecek veya "KDV dahildir" mealinde bir şerhe yer verilmeyecektir.
İstisna uygulamasının başladığı 01.07.2003 tarihinden itibaren, düzenledikleri belgelerde katma değer vergisi gösteren veya "KDV dahildir" mealinde bir şerhe yer veren basit usulde vergilendirilen mükellefler, belgede ayrıca gösterilen veya iç yüzde yoluyla hesaplanacak vergi tutarını Katma Değer Vergisi Kanununun 8/2. maddesi gereğince vergi dairesine beyanname ile yatırmak zorundadır. Vergi dairesine ödenecek tutardan, alışlar dolayısıyla yüklenilen vergiler indirilmeyecek, yüklenilen bu vergi tutarı, Gelir Vergisi Kanununun izin vermesi halinde gider veya maliyet olarak dikkate alınacaktır.
İstisna uygulamasının başladığı 1.7.2003 tarihinden itibaren, düzenledikleri belgelerde katma değer vergisi gösteren veya "KDV dahildir" mealinde bir şerhe (belgenin KDV satırını çizerek "KDV dahildir" yazılması veya KDV satırı yerine belgenin her hangi bir yerine "KDV dahildir" yazılması durumu değiştirmeyecektir) yer veren basit usulde vergilendirilen mükelleflerden mal veya hizmet satın alan mükellefler, bu şekilde düzenlenen belgelerde gösterilen veya iç yüzde yoluyla bulunan katma değer vergisini indirim konusu yapabileceklerdir. Bu itibarla, bu tür belgeleri düzenleyen basit usule tabi mükellefler belgede ayrıca gösterilen veya iç yüzde yoluyla hesaplanacak vergi tutarını Kanunun 8/2. maddesi gereğince beyan ederek ödeyeceklerdir

6-Yersiz Olarak tahsil edilen KDV’nin beyan şekli
İstisna kapsamına girdiği halde belgelerde yer alan katma değer vergisi, belge tarihini izleyen ayın 20. günü mesai saati sonuna kadar beyan edilecek ve 26.ncı günü ödenecektir.

7- Belgelerinde “KDV dahildir”biçimindeki şerhlerin iptal edilme şekli:
İstisna uygulamasının başladığı 1.7.2003 tarihinden itibaren, düzenlenen belgelerde "KDV dahildir" mealinde bir şerhe yer verildikten sonra "KDV dahildir" ibaresinin üstünün çizilerek iptal edilmesi, katma değer vergisinin teslim veya hizmet bedeline dahil olduğu anlamına gelmeyen ibareler kullanılması durumunda belgede gösterilen tutar üzerinden vergi hesaplanmayacaktır.

8- Basit usulde vergilendirilen mükelleflerden alınan Fatura veya Parekende Satış Fişlerinin Vergi iadesinde geçerliliği:
Bu mükelleflerin düzenleyecekleri belgelerin özel gider indirimi ve vergi iadesinde geçerli belge olarak kullanımına devam edilecektir.

9-Basit usul Vergi Mükellefleri hakkındaki eski uygulama ve kullanacakları belgeler :
Kayıtları meslek odaları bünyesinde oluşturulan bürolarda tutulan basit usule tabi mükelleflerin bürolara belge tesliminde eski uygulama geçerli olacaktır.
Diğer taraftan, basit usule tabi mükelleflerin ellerinde bulunan belgelerde yer alan katma değer vergisi sütunu, mükellefler tarafından üzeri çizilerek söz konusu belgelerin kullanılmasına devam edilecektir.

10- 01.07.2003 tarihinden önce veya sonra alınan malların iadesi:
Bu mükelleflerin 01.07.2003 tarihinden önce veya sonra satın aldıkları malları bu tarihten sonra iade etmeleri halinde aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır.
İade edilen mal için bir fatura düzenlenecek, bu faturaya tutar olarak, iade edilecek malın alış faturasındaki bedel ve katma değer vergisi olarak gösterilen tutarların toplamı yazılacak ve faturaya bu hususu belirten bir şerh konulacak ayrıca alış faturasının tarih ve numarasına atıfta bulunulacaktır.
Örnek: Basit usule tabi bir mükellef tarafından 24.05.2003 tarihinde 10 milyar mal bedeli, 1.8 milyar katma değer vergisi ödenerek satın alınan bir malın 7.5 milyar liralık kısmı 12.07.2003 tarihinde satıcıya iade edilmiştir. Bu iade için aşağıdaki şekilde bir fatura düzenlenecektir:
".../.../2003 tarihli ve ... sayılı fatura ile satın alınan malın iade edilen kısmı ... 8.850.000.000TL.
NOT: Bu tutara, malın alış faturasında gösterilen bedel ve KDV dahildir. (Kaşe/imza)"
Basit usule tabi mükellef bu fatura nedeniyle vergi dairesine katma değer vergisi ödemeyecek, faturadaki tutarın tamamını hasılat olarak hesaplarına alacaktır.
Satıcı ise bu bedel üzerinden iç yüzde yoluyla hesaplayacağı vergiyi indirim konusu yapacaktır.

11-Yıllık Gelir vergisi Beyannamelerinin verilmesi:
Basit Usul vergi mükellefleri 2003 yılı ile ilgili Yıllık gelir vergisi beyanlarını 01/02/2004-16/02/2004 tarihleri arasında
bağlı bulundukları vergi dairesine yapacaklar,vergilerini ise tamamını peşin ödeyebilecekleri gibi, dilerlerse 1. taksitini en geç
01/03/2004 tarihine kadar,2.taksitinide 30.06.2004 tarihine kadar bankalara veya vergi dairelerine ödeyebileceklerdir.

12-Köylerdeki Basit usul vergi Mükelleflerinin Yıllık gelir vergisi beyanı:
1.1.1999 - 31.12.2003 tarihleri arasındaki kazançlara uygulanmak üzere, münhasıran belediye teşkilatı bulunmayan köylerde (belediyelerin mücavir alan sınırları hariç) işyerlerinde faaliyet gösteren ve basit usulde vergilendirilen mükelleflerin 103 üncü maddede yazılı tarifenin birinci gelir diliminin yarısını aşmayan kazançları için beyanname verilmez.
2003 yılı ile ilgili olarak köylerde bulunan Basit usul vergi Mükelleflerinin bu dönem içinde elde ettikleri kazançları 2.500.000.000 TL'yi aşmıyor ise beyanname vermeyeceklerdir. Ancak 2003 yılı Hesap özetlerini bir dilekçeye ekleyerek, durumlarını bağlı bulundukları vergi dairelerine bildirmeleri gerekmektedir.

13- Vergi Levhalarının Tastiki
Basit usul vergi mükellefleri Yıllık Gelir vergisi beyanlarını yaptıktan sonra ellerinde bulunan tahakkuk fişi ile vergi dairelerine veya 3568 sayılı yasa kapsamında belgesini almış olan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Serbest muhasebecilere vergi levhalarını mayıs ayı içersinde tastik ettirmeleri gerekmektedir.Basit usul vergisi mükelleflerinin işlemlerini gören oda veya birliğin kendi mührü ile vergi levhası tastik yetkisi yoktur.

14- Basit usule tabi mükelleflerin kayıtlarının tutulduğu bürodan alınarak aynı yıl içinde başka bir meslek mensubunca veya kendisi tarafından tutulup tutulamayacağı:

215 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğin 20. paragrafında yer alan, vergilendirmede bütünlüğün bozulmaması yönünden bir büroda kayıtları tutulan mükelleflerin, (işyeri nakli hariç) kayıtların kendilerince tutulması veya meslek mensuplarına tutturulmak istenmesi hali dahil, o takvim yılının sonuna kadar tüm işlemlerinin aynı büro tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir.

SONUÇ
Basit usule tabi mükelleflerce yapılacak mal teslimi ve hizmet ifalarında ise, teslim ve hizmet bedelleri üzerinden KDV hesaplanıp tahsil edilmeyecek ve düzenlenecek belgelerde KDV gösterilmeyecektir.
Fatura veya perakende satış fişlerinde KDV hesaplayan basit usul vergi mükellefleri,İlgili aylara göre KDV beyannamesi düzenleyerek pişmanlık dilekçesi ile birlikte bağlı bulundukları vergi dairelerine KDV beyannamelerini vermeleri ve vergi aslı ile pişmanlık zammını 15 gün içerisinde de ödemeleri gerekmektedir.
Yıllık Gelir vergisi beyanları ile vergi levhasının tastiki yukarıda belirtilen süre içerisinde mutlaka yapılmalıdır.