6.1. Basit Usulde Vergileme
6.1.1. Kimler Basit Usulde Vergilendirilecektir
Gelir Vergisi Kanununun 46 ncı maddesine göre; 47 ve 48 inci maddelerinde yazılı şartları topluca haiz olanların ticari kazançları basit usulde tespit olunur.
Gelir Vergisi Kanununun 51 inci maddesinde yazılı faaliyetlerde bulunanlar, basit usulün şartlarını taşısalar dahi basit usulde vergilendirmeden yararlanamazlar.
6.1.2. Basit Usule Tabi Olmanın Şartları
§ Genel şartlar
§ Özel şartlar
Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartları
GVK`nun 47 nci maddesinde basit usule tabi olmanın genel şartları belirtilmiştir.
Bunlar;
1. Kendi işinde bilfiil
çalışmak veya bulunmak, (işinde yardımcı işçi ve çırak kullanmak, seyahat,
hastalık, ihtiyarlık, askerlik, tutukluluk ve hükümlülük gibi zaruri ayrılmalar
dolayısıyla geçici olarak bilfiil işinin başında bulunmamak bu şartı bozmaz.
Ölüm halinde, iş sahibinin dul eşi veya küçük çocukları namına işe devam
olunduğu takdirde, bunların bilfiil işin başında bulunup bulunmamalarına
bakılmaz.)
2. İşyeri mülkiyetinin iş
sahibine ait olması halinde, emsal kira bedeli, kiralanmış olması halinde,
yıllık kira bedeli toplamı büyükşehir belediye sınırları içinde (01.01.2005
tarihinden itibaren 3.200 YTL, 01.01.2006 tarihinden itibaren 3.500 YTL.) diğer
yerlerde (01.01.2005 tarihinden itibaren 2.300 YTL. 01.01.2006 tarihinden
itibaren 2.500 YTL.) yi aşmaması.
3. Ticari, zirai veya mesleki
faaliyetler dolayısıyla gerçek usulde gelir vergisine tabi olmamak.
Basit Usule Tabi Olmanın Özel Şartları
GVK`nun 48 inci maddesinde basit usule tabi olmanın genel şartları belirtilmiştir.
Bunlar;
1.Satın aldıkları malları olduğu
gibi veya işledikten sonra satanların yıllık alımları tutarının (01.01.2005
tarihinden itibaren 47.000 YTL, 01.01.2006 tarihinden itibaren 50.000 YTL.) veya
yıllık satışları tutarının (01.01.2005 tarihinden itibaren 66.000 YTL,
01.01.2006 tarihinden itibaren 72.000 YTL.) yi aşmaması.
2.(1) numaralı bentte yazılı
olanların dışındaki işlerle uğraşanların bir yıl içinde elde ettikleri gayri
safi iş hasılatının, (01.01.2005
1. tarihinden itibaren 23.000
YTL, 01.01.2006 tarihinden itibaren 25.000 YTL.) yi aşmaması.
2. (1) ve (2) numaralı bentlerde
yazılı işlerin birlikte yapılması halinde, yıllık satış tutarı ile iş hasılatı
toplamının (01.01.2005 tarihinden itibaren 47.000 YTL, 01.01.2006 tarihinden
itibaren 50.000 YTL.) yi aşmaması.
Milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine nazaran bariz şekilde düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için, bu maddenin (1) ve (3) numaralı bentlerinde yazılı hadler yerine ilgili bakanlıkların mütalaası alınmak suretiyle, Maliye Bakanlığı'nca belirlenecek alım satım hadleri uygulanır.
Yukarıda yer alan maddelerin
ticaretini yapanların
2005 yılında basit usulden yararlanmaları için
alış satış ve hasılat hadleri 28 seri Nolu Gelir Vergisi sirküleri,
2006 yılında basit usulden
yararlanmaları için
alış satış ve hasılat hadleri 41 ve 43 Nolu Gelir Vergisi sirküleri ile
belirlenmiştir.
6.1.3. Basit Usulden Yararlanamayacak Olanlar
GVK`nun 51 inci maddesine göre aşağıda yazılı olanlar, basit usulden faydalanamazlar:
1. Kollektif şirket ortakları
ile, komandit şirketlerin komandite ortakları;
2. İkrazat işleriyle uğraşanlar;
3. Sarraflar ile kıymetli maden
ve mücevherat alım satımı ile uğraşanlar;
4. GVK`nun 94 üncü maddesinin
birinci fıkrasında sayılan kişi ve kurumlara karşı inşaat ve onarma işini
taahhüt edenler ile bu mükelleflere karşı derece derece taahhütte bulunanlar;
5. Sigorta prodüktörleri;
6. Her türlü ilan ve reklam
işleriyle uğraşanlar veya bu işlere tavassut edenler;
7. Gayrimenkul ve gemi alım
satımı ile uğraşanlar;
8. Tavassut işi yapanlar (dayıbaşılar
hariç);
9. Maden işletmeleri, taş ve
kireç ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları
işletenler;
10. Şehirlerarası yük ve yolcu
taşımacılığı yapanlar ile treyler, çekici ve benzerlerinin sahip veya
işleticileri, (Yapısı itibarıyla sürücüsünden başka on dört ve daha aşağı oturma
yeri olan ve insan taşımaya mahsus motorlu kara taşıtları ile yolcu taşıyanlar
hariç);
11. Maliye Bakanlığınca teklif
edilen ve Bakanlar Kurulunca kararlaştırılan iş grupları, sektörler, il ve
ilçeler, büyükşehir belediyeleri dahil olmak üzere il ve ilçelerin belediye
sınırları (mücavir alanlar dahil), belediyelerin nüfusları, yöreler itibarıyla
veya sabit bir işyerinde faaliyette bulunulup bulunulmadığına göre gerçek usulde
vergilendirilmesi gerekli görülenler.
Bu yetkiye istinaden çıkarılan 8/5521 sayılı, 92/2683 sayılı ve 95/6430 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları ile bir kısım mükellefler gerçek usulde vergilendirilme kapsamına alınmıştır.
Bakanlar Kurulu Kararları İle Gerçek Usule Alınan Mükellefler
§ 95/6430 Sayılı BKK İle Gerçek Usulde Vergilendirme Kapsamına Alınan Mükellefler
Gelir Vergisi Kanununun 51 inci maddesinin Bakanlar Kurulu’na verdiği yetkiye istinaden yayımlanan 95/6430 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile büyükşehir belediyesi olan illerin (Erzurum, Diyarbakır ve Sakarya ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisine alınan yerlerden, yeni bağlanan mahallelerle birlikte 2000 yılı genel nüfus sayımındaki nüfusu 30.000’den az olan yerler hariç) mücavir alan sınırları dahil olmak üzere büyükşehir belediye sınırları içinde aşağıda belirtilen faaliyetleri yapan mükellefler, 01.05.1995 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirilme kapsamına alınmıştır.
a) Her türlü emtia imalatı
ile uğraşanlar,
b) Her türlü emtia alım-satımı
ile uğraşanlar,
c) İnşaat ile ilgili her türlü
işlerle uğraşanlar,
d) Motorlu taşıtların her türlü
bakım ve onarım işleriyle uğraşanlar,
e) Lokanta ve benzeri hizmet
işletmelerini işletenler,
f) Eğlence ve istirahat
yerlerini işletenler.
Bu mükellefler, basit usulden
yararlanmaya ilişkin genel ve özel şartları taşıyıp taşımadıklarına
bakılmaksızın gerçek usulde vergilendirileceklerdir.
Ancak, Gelir Vergisi Kanununun 9
uncu maddesinde yer alan esnaf muaflığına ilişkin şartları topluca taşıyanlar,
95/6430 sayılı kararname kapsamına girmediklerinden, esnaf muaflığından
yararlanabilmektedirler.
Bu kararın uygulanmasında,
mükelleflerin faaliyette bulundukları yörelerin ekonomik özellikleri,
işyerlerinin durumu ve iş hacimleri de dikkate alınmaktadır.
2004/8269 sayılı kararname ile
yapılan değişiklik sonucu, 5216 sayılı kanun ile büyükşehir belediye sınırları
içine alınan yerlerden nüfusu 30.000’den az olan yerlerde yukarıda sayılan
işlerle uğraşan mükellefler basit usulde vergilendirilmeye devam edeceklerdir.
Diğer yandan, büyükşehir belediye sınırları içine talebe bağlı olarak alınan köylerin bir ilçe veya ilk kademe belediyesine katılımıyla 30.000’den az nüfuslu olan bu yerlerin nüfusunun 30.000’in üzerine çıkması halinde, bu yerlerde 95/6430 sayılı kararnamede belirtilen faaliyetlerde bulunan ve basit usulde vergilendirilen mükellefler basit usule tabi olmanın şartlarını kaybederler. İzleyen takvim yılı başından itibaren gerçek usulde vergilendirilirler.
§
8/5521 Sayılı BKK İle Gerçek
Usulde Vergilendirme Kapsamına Alınan Mükellefler
Zirai mahsul satın alarak bu
mahsulleri kısmen veya tamamen tüketici dışında kalanlara satan ticaret erbabı
8/5521 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 01.01.1983 tarihinden itibaren gerçek
usulde vergilendirme kapsamına alınmışlardır.
Canlı hayvan alım-satımı
faaliyeti anılan kararname kapsamında değerlendirildiğinden, bu şekilde
faaliyette bulunan mükellefler gerçek usulde vergilendirilecektir.
Zirai mahsulün toptancı hallerinden veya ticari faaliyette bulunan sebze komisyoncularından sonraki teslim aşamaları 8/5521 sayılı kararname kapsamında kalmamaktadır.
§
92/2683 Sayılı Kararname İle
Gerçek Usulde Vergilendirme Kapsamına Alınan Mükellefler
Her türlü televizyon, video,
radyo, teyp, müzik seti, disk-çalar, kamera, bilgisayar, soğutucu, çamaşır ve
bulaşık makinası, elektrikli süpürge, elektronik müzik aletleri, elektrikli
dikiş makinası ile elektrikle çalışan benzeri eşyaların alım-satımı ve üretimi
ile uğraşan mükellefler 92/2683 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile gerçek usulde
vergilendirme kapsamına alınmışlardır.
Kararnamede yazılı malların
yanında, diğer mal ve hizmetleri satan mükellefler de gerçek usulde
vergilendirilmektedir.
Bakanlar Kurulu Kararında
belirtilen elektrikle çalışan benzeri eşyalar ibaresinden, doğrudan elektrik
enerjisiyle çalışan veya elektrikle şarj edildikten sonra çalışan emtianın
anlaşılması gerekmektedir.
Bu kararnamede belirtilen
emtianın alım-satımı yoluyla ticaretinin yapılmasında, eski, yeni veya
kullanılmış olma ayrımına gidilmeksizin, kararnamede yer alan emtiaların
ticaretini yapanlar ile belirtilen işlerle uğraşan bütün mükellefler
girmektedir.
Örnek:
Muğla ilinde ikinci el cep
telefonu alım-satımı faaliyetinde bulunan Tarık Koç’un bu faaliyeti, 92/2683
sayılı kararname kapsamında kaldığından bu mükellef gerçek usulde
vergilendirilecektir.
6.1.4. Ortaklıklarda Basit
Usule Tabi Olmanın Şartları
Ortaklıkların basit usule tabi
olup olmadığının tespitinde, GVK’nun 48’inci maddesinde yazılı iş hacmi
ölçüleriyle 47’inci maddesinde yazılı yıllık kira bedelleri toplu olarak, diğer
koşullar ortakların her biri için tek tek aranır.
Ortaklıklarda, ortakların
birinin gerçek usule tabi olması diğer ortakları da gerçek usule tabi hale
getirir.
Adi ortaklık halinde
çalışanların aynı zamanda şahsi bir işle de iştigal etmeleri durumunda tespit,
GVK’nun 47’nci maddesinin 2 numaralı bendi ile 48’inci maddesinde yer alan
ölçülerden şahsi işine ait olanlara, ortaklıklardan payına düşen kısmın ilave
edilmesiyle yapılır.
Bir mükellefin birden fazla
ortaklıkta hissesinin bulunması durumunda, ortaklıklardaki paylarına düşen
işyeri kirası ve iş hacmi ölçüleri tek tek toplanır ve böylece basit usulden
yararlanabilme şartlarının aşılıp aşılmadığı tespit edilir.
Örnek:
Bay (A), Muğla’da Bay (B) ile
Adi ortaklık kurmuştur. Bay (A) nın hissesi %50, Bay (B) nin hissesi %50 dir.
Ortaklığa ait işyeri kira tutarı 01.01.2005 tarihi itibarıyla 1.500 YTL olup,
2005 yılındaki alışları 50.000 YTL, satışları ise 62.000 YTL dir. Ayrıca Bay (A)
nın kendine ait işletmesi nedeniyle 1.200 YTL kira ödemesi, 39.000 YTL mal alışı
bulunmaktadır.
Bay (A) nın ortaklıktan payına
750 YTL kira düşmektedir. Kendi işyerinin yıllık kirası 1.200 YTL olup ikisinin
toplamı 1.950 YTL olduğundan yıllık kira tutarı bakımından basit usulün
şartlarına haizdir.
Bay (A) ya ortaklık alışlarında
25.000YTL düşmektedir. Kendi işletmesindeki alışları 39.000 YTL dir. İkisinin
toplamı 64.000 YTL olup, (2005 yılı için belirlenen 47.000 YTL lik haddi
aştığından) Bay (A), 48 inci maddede belirtilen şartları ihlal etmiştir.
Bay (A), 31.12.2005 tarihi
itibarıyla basit usule tabi olmanın şartlarını kaybettiğinden, 2006
vergilendirme döneminden itibaren gerçek usulde vergilendirilecektir.
Ortaklığın devam etmesi halinde,
bay (B) nin kazancıda, ortağının kazancı gerçek usulden vergilendirildiğinden,
hadleri aşıp aşmadığına bakılmaksızın 2005 yılından itibaren gerçek usulden
vergilendirilecektir.
6.1.5. Basit Usulde Ticari Kazancın Tespiti
Basit usulde ticari kazanç, bir hesap dönemi içinde elde edilen hasılat ile giderler ve satılan malların alış bedelleri arasındaki müspet farktır. Bu fark, faaliyetle ilgili olarak alınması ve verilmesi mecburi olan alış ve giderler ve hasılatlara ilişkin belgelerde yazılı tutarlara göre hesaplanacaktır.
Kazancın bu şekilde tespiti sırasında emtia ticareti ile uğraşanlarca;
§ Hesap dönemi sonundaki
emtia mevcudunun değeri hasılata,
§ Hesap dönemi başındaki emtia
mevcudunun değeri giderlere,
ilave edilecektir.
Ancak, kullanılan sabit kıymetler gider yazılmayacak ve üzerlerinden amortisman hesaplanmayacaktır.
Kazancı basit usulde tespit
edilen mükelleflerin defter tutma yükümlülükleri bulunmamaktadır. Bu
mükellefler, kazancın tespiti ve Vergi Usul Kanununun defter tutma hükümleri
hariç, bildirme, vesikalar, muhafaza, ibraz diğer ödevler ceza hükümleri ile bu
Kanun ve diğer kanunlarda yer alan ikinci sınıf tüccarlar hakkındaki hükümlere
tabidirler.
6.1.6. Basit Usulden Gerçek Usule Geçiş
Basit usule tabi olmanın genel ve özel şartlarından herhangi birini takvim yılı içinde kaybedenler, ertesi takvim yılı başından itibaren gerçek usulde vergilendirileceklerdir.
Basit usulün şartlarına haiz olanlardan, bu usulden yararlanmak istemediklerini yazı ile bildirenler bu talepleri doğrultusunda takip eden ay başından veya izleyen takvim yılı başından, yeni işe başlayanlar ise işe başlama tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirilirler.
Yapılan denetimlerde basit usulde vergilendirilen mükelleflerden sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenledikleri veya kullandıkları tespit edilenler basit usulden yararlanamazlar. Bu hususun kendilerine tebliğ tarihini takip eden aybaşından itibaren işletme hesabı esasına göre defter tutmak kaydı ile gerçek usulde vergilendirilirler.
Herhangi bir şekilde gerçek usulde vergilendirilecek olanlar ve gerçek usulde vergilendirilen mükellefler, bir daha hiçbir şekilde basit usulden yararlanamazlar. Daha önce gerçek usulde vergilendirilmekte iken işini terk eden mükellefler bu tarihten sonra işe başlamaları halinde yine gerçek usulde vergilendirileceklerdir.
Gerçek usulde vergilendirilen kişilerin aynı türden iş yapan eş ve çocukları da bu faaliyetleri nedeni ile basit usulden yararlanamazlar.
Örnek
Tokat ili sınırları içerinde öteden beri bakkallık faaliyetinde bulunan ve gerçek usulde vergilendirilen Bay (A), bu faaliyetini 2002 yılında terk etmiştir. Bu mükellef, herhangi bir faaliyeti nedeniyle yeniden mükellefiyet tesis ettirmesi halinde, GVK`nun 46 ncı maddesinin son fıkrasında yer alan, “herhangi bir şekilde gerçek usulde vergilendirilecek olanlar ve gerçek usulde vergilendirilen mükellefler bir daha hiçbir şekilde basit usulden yararlanamazlar” hükmü uyarınca basit usulden yararlanamayacağından, gerçek usulde vergilendirilecektir.
6.1.7. Basit Usule Tabi
Mükelleflerde Belge Düzeni
6.1.7.1. Kullanılacak Belgeler
Basit usulde vergilendirilen mükellefler, hasılatları ile ilgili olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura, perakende satış vesikaları ve ilgili mevzuatta sayılan diğer belgeleri düzenlemek ve kullanmak zorundadırlar.
6.1.7.2.Belge Temini
Basit usule tabi
mükelleflerin kullandıkları belgeler ve zarflar sadece Türkiye Esnaf ve
Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) tarafından bastırılmaktadır.
Bu mükelleflerin kayıtları ister
odalar bünyesinde oluşturulan muhasebe bürolarında tutulsun, ister kendileri
tutsun, belgelerini bağlı oldukları oda veya birlikten temin edeceklerdir.
Mükelleflerin bulunduğu yerde
bağlı oldukları oda veya birlik yoksa veya bulunduğu yerde bağlı olacağı oda
veya birlik kurulmamış ise; en yakın oda veya birliğe veya karma odaya kayıt
yaptıracaktır. Belgelerini de kayıt yaptırdığı bu odadan temin edeceklerdir.
Basit usulde vergilendirme
kapsamında bulunup, meslek odalarına üye kayıtları yapılamayan, traktörle
nakliyecilik yapanlar, hususi oto ile ticari faaliyette bulunanlar, biçer döver
işletmecileri ile inşaat ustaları gibi mükellefler, kullanacakları belgeleri
ikinci sınıf tüccarların tabi oldukları esaslar çerçevesinde (anlaşmalı
matbaalara bastırmak veya noterlere tasdik ettirmek suretiyle) temin
edebilmektedirler. Anılan mükellefler, diledikleri takdirde kullanacakları
belgeleri faaliyette bulundukları yerdeki herhangi bir oda veya birlikten de
temin edebilmektedirler.
6.1.7.3. Kayıtların Tutulması
Basit usule tabi
mükelleflerin kayıtları, bağlı oldukları oda veya birlikler bünyesinde kurulan
muhasebe bürolarında tutulmaktadır. Bu bürolarda 3568 sayılı Kanuna göre yetki
almış yeterli sayıda meslek mensubunun çalıştırılması zorunludur.
İsteyen mükellefler, kayıtlarını
hiçbir izne gerek olmadan kendileri de tutabilmektedir. Bu takdirde,
vergilendirme ile ilgili ödevlerin tamamı kendilerince yerine getirilecektir.
İsteyen mükellefler ise kayıtlarını meslek mensubuna da tutturabilirler.
Mükellefler, satış ve hizmetleri
için düzenledikleri hasılat belgelerini bir zarfta, faaliyetleri ile ilgili
olarak mal ve hizmet alışları ile giderleri için aldıkları gider belgelerini
başka bir zarfta toplayıp saklayacaklardır. Kayıtları odalarda tutulan
mükellefler ise her aya ait zarfları izleyen ayın 10’una kadar kaydının
tutulduğu büroya teslim edeceklerdir.
Mükelleflerden zarf içinde
alınan belgeler bürolarda işletme hesabı defterinin gelir ve gider
sayfalarındaki işlem başlıkları esas alınarak bilgisayar ortamına
aktarılacaktır. Bu belgeler cari yıl sonuna kadar bürolarda saklanacaktır.
6.1.7.4. Belge Düzenlenmesinde Uyulacak Esaslar
Basit usulde vergilendirilen
mükellefler ikinci sınıf tüccarların tabi olduğu usul ve esaslar dahilinde belge
düzenlemek durumundadırlar.
Ancak;
Vergi Usul Kanununun mükerrer
257 nci maddesindeki yetkiye istinaden, basit usulde vergilendirilen
mükelleflerin yeni düzenlemeye intibak edebilmeleri ve gerekli hazırlıkları
yapabilmeleri için;
– Belge vermedikleri günlük
hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlemeleri,
– Düzenlenen faturanın alıcıya
ilişkin bilgiler yerine "... tarihli toplam hasılat" ibaresinin yazılması,
şeklinde kolaylık sağlanmış
ve konuya ilişkin açıklamalar 215 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde
yapılmıştır.
Söz konusu uygulama aynı usul ve
esaslar dahilinde 41 seri No`lu Gelir Vergisi Sirküleri ile 31.12.2006 tarihine
kadar uzatılmıştır.
Bu imkandan yararlanmak isteyen
mükellefler, müşterilerinin istemeleri halinde fatura veya perakende satış
vesikası (dolmuş işletenler hariç) vermek zorundadırlar.
6.1.7.5. Ödeme Kaydedici Cihaz Kullanılması
Gelir Vergisi Kanununun 51 inci maddesinin Ödeme Kaydedici Cihazları kullanan mükelleflerin basit usulden faydalanamayacağına ilişkin 11 numaralı bent hükmü, 4444 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle 14.08.1999 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırıldığından, basit usulde vergilendirilen mükelleflerden isteyenler, bu tarihten itibaren ödeme kaydedici cihaz kullanabileceklerdir.
6.1.7.6. İktisadi Kıymetlerin Satışında Belge Düzenlenmesi
Basit usulde vergilendirilen mükelleflerin taşıt ve diğer sabit kıymetlerini satmaları dolayısıyla fatura düzenleme yükümlülükleri bulunmamaktadır. Bu mükelleflerce yapılan taşıt satışlarının noter satış sözleşmesi ile, diğer sabit kıymet satışlarının ise gider pusulası düzenlenerek tevsik edilmesi mümkündür.
6.1.7.7. Belgelerin İptali
Basit usulde vergilendirilen
mükelleflerden işlerini terk edenlerin kullanmadıkları belgelerin iptal
işlemleri, belgeleri veren oda veya birliklerce yapılmaktadır. Belgelerini
anlaşmalı matbaalara bastırmak veya noterlere tasdik ettirmek suretiyle temin
eden mükelleflerin belgelerinin iptali, vergi dairelerince yapılmaktadır.
İşini terk edenlerden, söz
konusu belgeleri ibraz edemeyenler ile eksik belge ibraz edenler veya
belgelerini kaybettiğini bildiren mükelleflerin durumu, belgeyi veren oda veya
birliklerce düzenlenen tutanak ile tespit edilecektir. Bu mükellefler hakkında
ikinci sınıf mükelleflerde olduğu gibi bir taraftan usulsüzlük cezası
kesilirken, diğer taraftan dönem vergi matrahlarının tespiti için takdir
komisyonuna sevk edilir.
6.1.7.8. Muhafaza ve İbraz Yükümlülüğü
Basit usulde vergilendirilen mükelleflerin, bir takvim yılı içinde aldıkları mallara ve hizmetlere ait alış belgeleri ve yaptıkları giderler ile hasılat belgeleri kayıtlarının tutulduğu bürolarda muhafaza edilecektir. Cari takvim yılına ilişkin belgelerin ibrazı da bu bürolardan talep edilecektir.
Cari takvim yılı kayıtlarının tutulması ve vergilendirmeyle ilgili tüm ödevler bürolarca yerine getirilecektir. Yıllık beyannamenin verilmesinden sonra o yıla ilişkin belgeler muhafaza edilmek üzere mükellefe teslim edilecektir. Teslim alınan belgeler, ilgili bulundukları yılı takip eden takvim yılı başından başlayarak 5 yıl süre ile mükelleflerce muhafaza edilecektir.
6.1.7.9. Sahte veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenlediği veya Kullandığı Tespit Edilen Mükelleflerin Durumu
Basit usule tabi ticaret
erbabından, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediği veya
kullandığı tespit edilenler, bu hususun kendilerine tebliğ edildiği tarihi takip
eden aybaşından itibaren ikinci sınıf tüccarlara ilişkin hükümlere tabi olurlar.
6.1.7.10. Basit Usule Tabi Mükelleflerce Düzenlenen Belgelerin Vergi İadesi ve Özel Gider İndirimi Karşısındaki Durumu
Basit usulde vergilendirilen mükelleflerce düzenlenen fatura ve fatura yerine geçen belgeler, 2978 sayılı Vergi İadesi Hakkında Kanunu uyarınca vergi iadesine ve Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca vergi indirimine konu harcama belgesi olarak kabul edilecektir.
6.1.8. Basit Usule Tabi Mükelleflerin Yanında Çalışanların Durumu
Basit usulde vergilendirilen mükelleflerin kendi işyerlerinde bilfiil çalışmaları veya bulunmaları şarttır. Ancak, bu mükelleflerin işlerinde yardımcı işçi çalıştırmaları veya çırak kullanmaları bu şartı bozmayacaktır.
Basit usulde vergilendirilen mükelleflerin yanında çalışan kişiler diğer ücretli olarak vergilendirilecektir. Diğer ücret kapsamında vergilendirilenler vergi karnesi almaya mecburdurlar.
Kazançları basit usulde vergilendirilen ticaret erbabı, yanında çalışanların vergi karnesi almalarını ve karnelerinde yazılı vergilerini ödemelerini temin etmeye mecburdurlar.
6.1.9. Basit Usulde Katma
Değer Vergisi Uygulaması
Basit Usulde vergilendirilen
mükelleflerin teslim ve hizmetleri 4842 sayılı Kanunla 01.07.2003 tarihinden
itibaren katma değer vergisinden istisna tutulmuştur.
Buna göre;
Basit usulde vergilendirilen
mükellefler, mal teslimleri ve hizmet ifalarında katma değer vergisi
hesaplamayacaklar, bunlardan mal ve hizmet alan mükellefler de katma değer
vergisi indirimi yapmayacaklardır.
Gerçek usulde vergilendirilen
mükelleflerden mal ve hizmet satın alan basit usulde vergilendirilen
mükellefler, ödedikleri katma değer
vergisini gider veya maliyet
olarak dikkate alacaklardır.
6.1.10. Basit Usulde Vergi
Tevkifatı ve Geçici Vergi
Gelir Vergisi Kanununun 94 ncü
maddesinde, yaptıkları ödemelerden vergi tevkif edecekler arasında basit usulde
vergilendirilen mükellefler sayılmamıştır. Bu nedenle, bu mükellefler yaptıkları
ödemeler üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapmayacaklar ve muhtasar beyanname
vermeyeceklerdir.
Basit usulde vergilendirilen
mükellefler geçici vergi ödemeyeceğinden buna ilişkin beyanname vermeyecekler ve
bildirim de bulunmayacaklardır