SEYAHAT ACENTALARININ KURULUŞU
Faruk ŞAHİN
Kültür ve Turizm Bakanlığı
Baş Müfettişi
Kamu Yönetimi Uzmanı
I- Sunuş:
Seyahat acentası sıfatı, Kültür ve Turizm Bakanlığınca verilecek işletme belgesine hak kazanan işletmenin TÜRSAB’a üye olması ile kazanılır. Bu hususlar, 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu ile bu Kanuna göre çıkarılan Seyahat Acentaları Yönetmeliğinde düzenlenmiştir.
Şimdi, söz konusu mevzuat hükümlerine dayanarak, bir seyahat acentasının kuruluş işlemlerini inceleyelim.
II- Seyahat Acentalarının Kuruluşu:
A) Kültür ve Turizm Bakanlığına Başvuru:
Seyahat acentası işletme belgesi almak isteyen gerçek ya da tüzel kişiler bir dilekçe ile Kültür ve Turizm Bakanlığına başvurur. (Başvuru için, Bakanlıkça hazırlanmış matbu dilekçe de doldurulabilir.) Başvuru dilekçesi ile talebin ne olduğu açıkça belirtilir ve başvuruda bulunan yetkili kişinin adı, soyadı, imzası, acentanın ünvanı, belge numarası, acenta sahibinin adı, soyadı, telefon ve faks numaraları, açık adres bilgileri ile başvuru tarihine yer verilir. Başvuru sahibi tüzel kişilik ise dilekçede; kaşe ve tüzel kişiliği temsile yetkili kişi veya kişilerin imzası bulunur.
Ayrıca, Bakanlıkça hazırlanmış ünvan talep formu doldurulur. Ünvan talep formunda; talep edilen en az 10 adet ünvan öncelik sırasına göre yazılır. Bakanlıkça incelenerek uygun görülen ünvan, talep sahibine bildirilir. Ünvan talebi uygun görülerek kendilerine ünvan tahsisi yapılan gerçek veya tüzel kişiler, acenta kuruluşuna ilişkin belgeleri tamamlayarak 20 gün içerisinde TÜRSAB’ne başvurmaları gerekmektedir. Söz konusu başvurunun belirtilen süre içerisinde yapılmaması halinde, uygun görülen ünvan Bakanlıkça başka başvuru sahiplerine verilebilir ve daha önceki başvuru sahipleri belirtilen ünvan üzerinde herhangi bir hak talebinde bulunamazlar.
B) TÜRSAB’a Başvuru:
1- Başvuru Dilekçesi:
Seyahat Acentası belgesi almak üzere Bakanlığımıza ünvan tescili yapılması amacıyla başvuruda bulunan gerçek veya tüzel kişiler, tescilin yapılmasını müteakiben 20 gün içerisinde bir dilekçe ile TÜRSAB’ne başvururlar. TÜRSAB tarafından incelenerek uygun bulunmuş olan belgeler, matbu dilekçe ve TÜRSAB’ın görüş yazısı ile birlikte Bakanlığımıza iletilir. Dilekçede; talebin ne olduğu açıkça belirtilir ve belge başvurusunda bulunan yetkili kişinin adı, soyadı, imzası, acentanın ünvanı, belge numarası, acenta sahibinin adı, soyadı, telefon ve faks numaraları, açık adres bilgileri ile başvuru tarihine yer verilir. Başvuru sahibi tüzel kişilik ise dilekçede; kaşe ve tüzel kişiliği temsile yetkili kişi veya kişilerin imzası bulunur. Dilekçeyi doldurmak için çıktı alınır.
2- Ticaret Sicili Gazetesi:
a) Kuruluşa İlişkin Ticaret Sicili Gazetesi:
İşletme belgesi talep eden gerçek veya tüzel kişiliğin kuruluş tesciline ilişkin ticaret sicili gazetesi verilir. Ticaret sicili gazetesinde, faaliyet konuları arasında turizm işletmeciliğinin bulunması gerekir.
b) Acentanın Ünvanına İlişkin Ticaret Sicili Gazetesi:
Seyahat acentasının ünvanı gerçek veya tüzel kişiliğin ünvanından farklı ise ünvana ilişkin ticaret sicili gazetesi istenir.
3- Sicil Kayıtları:
a) Gerçek Kişilerde Oda Sicil Kaydı, Hacirli Olunmadığına ve İflas Edilmediğine İlişkin Yazılar:
Gerçek kişinin ticari faaliyetine devam edip etmediğini gösterir yeni tarihli oda sicil kaydı ile hacir altında olmadığına ilişkin ilgili mahkemeden alınacak belge ve iflas edip etmediğine ilişkin ilgili ticaret mahkemesinden alınan yazı istenir.
b) Tüzel Kişilerde Ticaret Sicili Tasdiknamesi:
Tüzel kişinin ticari faaliyetine devam edip etmediğini gösterir yeni tarihli ticaret sicili tasdiknamesi istenir.
4- Başvuru Sahiplerinin Nüfus Kayıt Örneği, Adli Sicil Belgesi ve İmza Sirküleri:
Gerçek kişilerde; nüfus kayıt örneği, sabıka kaydını gösterir adli sicil belgesi, noterden onaylı imza beyannamesi, tüzel kişilerde ise; temsile yetkili kişilerin nüfus kayıt örnekleri, adli sicil belgesi ve noterden onaylı imza sirküleri istenir.
5- Sorumlu Müdür İçin İstenilen Belgeler:
Sorumlu müdüre ait İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca veya Arapça dillerinden birinden alınmış enformasyon memurluğu yabancı dil başarı belgesinin aslı veya sorumlu müdür rehber kokartına sahipse noter onaylı örneği, nüfus kayıt örneği, 2 yıl süre ile herhangi bir acentada çalıştığını gösterir belge, en az lise veya dengi okuldan mezun olduğunu gösterir öğrenim belgesi ve adli sicil belgesi istenir.
6- Enformasyon Memurları İçin İstenilen Belgeler:
(A) geçici, (A) ve (B) grubu seyahat acentalarında en az iki adet enformasyon memuru, (C) grubu seyahat acentalarında ise en az bir adet enformasyon memuru bulunması gerekmektedir. (C) grubu seyahat acentalarında çalışan enformasyon memurunun enformasyon memurluğu başarı belgesi, diğer acentalarda ise enformasyon memurluğu yabancı dil başarı belgesinin aslı veya enformasyon memurları rehber kokartına sahipse noter onaylı örneği ve nüfus kayıt örneği istenir.
7- Tapu Belgesi veya Kira Sözleşmesi:
Acentacılık faaliyetinin yapılacağı yerin; belge başvurusunda bulunan gerçek veya tüzel kişinin mülkiyetinde ise tapu belgesi, kiralık ise kira sözleşmesi istenir.
8- SSK. İşe Giriş Bildirgesi veya Dönem Bordrosu veya Destekleme Prim Bordrosu:
Sorumlu müdür ve enformasyon memurlarına ait SSK. işe giriş bildirgesi veya son dört aylık dönem bordrosu, eğer emekli olan varsa destekleme prim bordrosu örnekleri istenir.
9- Ünvan Taahhütnamesi:
Bakanlığımızca gerekli görülmesi halinde acenta ünvanında değişiklik yapılabileceğine ilişkin, örneği Bakanlığımızdan temin edilebilecek noter onaylı taahhütnamedir.
10- Teminat Mektubu veya Bloke Makbuzu:
Herhangi bir bankadan alınan, başvuruda bulunan gerçek veya tüzel kişiliğin ve acenta ünvanının yer aldığı kesin ve süresiz teminat mektubu veya bloke makbuzudur. Teminat mektubu veya bloke makbuzu miktarı; (A) geçici veya (A) grubu seyahat acentaları için 50.000.000.TL., (B) grubu seyahat acentaları için 12.500.000.TL., (C) grubu seyahat acentaları için 25.000.000.TL. ve bu acentaların şube açma talepleri için merkez teminatlarının yarısı kadardır.
11- Teminat Mektubuna İlişkin Taahhütname:
Teminatın Bakanlığımızca gerekli görüldüğü takdirde çözülebileceğine ilişkin, örneği Bakanlığımızdan temin edilebilecek noter onaylı taahhütnamedir.
12- Vekaletname:
Talep sahibi tarafından talebine ilişkin işlemleri yürütmek üzere görevlendirilen kişiye, noter aracılığı ile verilen yetkilendirme yazısıdır. Bu yazı, talep sahibi adına hareket ettiğini belirten kişilerden istenir.
- Başvuru belgeleri, Yönetmelik gereği TÜRSAB tarafından hazırlanır ve Bakanlığa iletilir.
- Bakanlığa verilen belgelerin aslı veya aslını vermeye yetkili mercii veya noterce onaylanmış olması gerekmektedir.
- Ticaret sicili gazetesi, kira sözleşmesi, teminat mektupları, taahhütnameler ve SSK. işe giriş bildirgeleri vb. belgelerde yer alan acentanın ünvanı, adresi, acenta sahibinin adı, soyadı gibi bilgilerin birbirleriyle uyumlu olması gerekir.
III- İşlem Süreci:
1- İnceleme:
TÜRSAB, kendisine yapılan başvuruya ilişkin belgeler tamamlandıktan sonraki onbeş gün içinde, ibraz edilen belgeler üzerinde ve bildirilen adresin seyahat acentalığı faaliyetine uygun olup olmadığı konusunda yerinde inceleme yapar.
2- Aidat:
İnceleme sonucunda Kanunda belirtilen şartları havi olarak değerlendirilen seyahat acentası adayı işletmeler, Kanuna uygun olarak belirlenmiş giriş aidatının ödenmesi ile TÜRSAB üyesi olarak kaydedilirler.
3- Belgelendirme:
Başvuru dosyası belgeleri ve TÜRSAB Üyelik Belgesi ile birlikte TÜRSAB tarafından Bakanlığa gönderilir.
Bakanlığa intikal eden belge başvurusuna ilişkin dosya Bakanlıkça incelenir. Yapılan inceleme sonucu; talebin uygun görülmesi halinde, acenta mahallinde Bakanlık ve TÜRSAB tarafından denetim yapılır. Düzenlenen denetim raporlarının olumlu olması halinde, belge düzenlenmesi için makam onayı hazırlanır. Makam onayından sonra, talebe ilişkin seyahat acentası belgesi düzenlenir. Düzenlenen seyahat acentası belgesi başvuru sahibine teslim edilmek üzere ilgili İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne gönderilir. Belge harçlarının Bakanlığımızca belirlenen hesaplara yatırıldığına ilişkin belgelerin ibraz edilmesinden sonra, belge İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden alınır.
A grubu seyahat acentası işletme belgesi almak isteyenlere iki yıl süreyle Geçici A Grubu seyahat acentası işletme belgesi verilir.
4- Başvurunun İşlemden Kaldırılması:
Bakanlığın, yapılan başvuru sonucunda verdiği yazı tarihinden sonraki yirmi gün içinde başvuru sahibi tarafından TÜRSAB’a başvurulmaması veya TÜRSAB’a yapılan başvurudan sonra gerekli belge ve işlemlerin bir ay içinde tamamlanmaması durumunda başvuru iptal edilmiş sayılır.
5- Başvuru Sırasında Üyelik İptali:
TÜRSAB tarafından uygun görülerek dosyası Bakanlığa gönderilen seyahat acentasının başvurusunun Bakanlık’ça uygun görülmemesi nedeniyle işletme belgesi alamayanların üyelikleri iptal edilerek üyelik giriş aidatları TÜRSAB tarafından kendilerine iade edilir.
KAYNAKÇA :
- 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu.
- Seyahat Acentaları Yönetmeliği.
- www.kulturturizm.gov.tr